O Arhivu

Kratak istorijat

Krajem 1944. godine nakon oslobođenja ovog kraja javila se potreba za očuvanjem istorijskih spomenika, pa je komandant mesta angažovao poznate kulturne radnike u Pančevu za prikupljanje istorijskih spomenika. Dr Mihovil Tomandl i profesor Đorđe Živanović dobili su nalog da prikupe i zaštite arhivsku građu.

Arhivsko područje Pančeva osnovano je 2. novembra 1946. god. na osnovu Odluke Glavnog Izvršnog odbora APV br. 16800/2 i obuhvatalo je tada teritoriju grada Pančeva i srez Pančevo, kao i srezove Alibunar i Kovačicu.
Arhiv u Pančevu osnovan je Rešenjem Glavnog Izvršnog odbora APV 1947. god. kada je postavljen rukovodilac arhivskog područja profesor Đorđe Živanović.
Gradsko središte u Pančevu preraslo je u Gradsku državnu arhivu Rešenjem Ministarstva prosvete NR Srbije od 12. januara 1952. godine. Zbog nove administrativne podele nadležnosti između srezova, arhivsko područje se proširuje u toku 1957. godine i na teritoriju sreza kovinskog. Od 1957. godine Arhiv menja naziv u Državni arhiv Pančevo. Ukidanjem srezova gasi se delatnost sreskih ustanova i Arhiv Pančeva postaje pokrajinska ustanova.
Arhiv je od osnivanja bio smešten u zgradi Gradskog narodnog odbora, a 1951. god. preseljen je u zgradu Srpske pravoslavne crkvene opštine. Godine 1965. prelazi u zgradu Magistrata zajedno sa Muzejem i Bibliotekom, ali je zadržao prostorije u zgradi Srpske pravoslavne crkvene opštine.

Arhiv danas

Od 1979. god. Arhiv je preseljen u zgradu bivše austrougarske kasarne, u ulici Nemanjina broj 7. u Pančevu, gde se i danas nalazi. Zgrada je renovirana i prilagođena potrebama arhivske službe. Istorijski arhiv u Pančevu je organizovan kao jedinstvena služba.
Danas Arhiv ima 19 radnika. Na zaštiti arhivske građe van arhiva rade dva radnika, u depoima dva, na sređivanju i obradi arhivske građe pet, na korišćenju arhivske građe dva, u biblioteci jedan, na radu na računarima tri i na opštim poslovima pet. Od ukupnog broja radnika osam su sa visokom stručnom spremom, tri su sa višom, sedam sa srednjom stručnom spremom i jedan sa nižom stručnom spremom.
Pored sređivanja i čuvanja arhivskih fondova i zbirki Arhiv vrši i zaštitu arhivske građe i registraturskog materijala van Arhiva. Zaštita arhivske građe na ovom terenu započeta je pre osnivanja Arhiva i sprovodila se u pronalaženju i popisivanju arhivske građe. Godine 1947. na osnovu Opšteg zakona o zaštiti spomenika kulture i prirodnih retkosti stavljeni su pod zaštitu države svi dokumenti i knjige. Formiranjem Arhivskog središta u Pančevu 1947. god. prikupljena je i preuzeta građa Magistrata od 1794. god. kao i građa Pučke banke, a kasnije i ostalih značajnih upravnih i sudskih fondova, Tako da Arhiv danas poseduje 790 fondova u ukupnoj količini od oko 9000 dužnih metara.
 

Organizacija rada Arhiva

Izdavanje uverenja građanima

U Arhivu na poslovima izdavanja uverenja građanima rade pet radnika. Rad ove službe regulisan je odredbama Zakona o kulturnim dobrima i Zakona o opštem upravnom postupku. U toku jedne godine Arhiv obradi i izda više od 1400 uverenja, prepisa, kopija i drugo.

Naučno istraživački rad u Arhivu

Istorijski arhiv u Pančevu poseduje i prostoriju – čitaonicu za naučno istraživački rad. U ovoj prostoriji je smešten jedan računar na kome istraživači mogu da se upoznaju sa Vodičem kroz arhivsku građu i ostalim opštim informativnim sredstvima o građi. Tu se takođe, nalaze i dva čitača za mikrofiš i mikrofilm traku. Biblioteka koja je smeštena u ovoj prostoriji je priručnog tipa i najčešće se odnosi na samu arhivsku građu koju poseduje Arhiv.

Zaštita arhivske građe van arhiva

Istorijski arhiv u Pančevu, u skladu sa Zakonom o kulturnim dobrima vrši zaštitu arhivske građe na teritoriji pet opština i to: Pančevo, Kovin, Kovačica, Opovo i Alibunar. Fondovi iz pomenutih opština koji su smešteni u depoe arhiva odnose se na sve oblasti društvenog života ovog dela južnog Banata. Polazeći od Zakona o kulturnim dobrima Arhiv vrši nadzor nad arhiviranjem i odlaganjem arhivske građe u više od 700 registratura (lokalnih organa uprave, škola, privrede, ustanova, itd).

Izdavačka delatnost

Istorijski arhiv u Pančevu ima bogatu izdavačku delatnost. Pre svega arhiv izdaje časopis pod imenom INFORMATOR i do sada je izašlo ukupno 24 broja.
Pored toga, do sada su objavljene i brojne knjige.